Case, reis Uganda en vervolg...

Financieren van kleine ondernemingen in Oeganda.

Houten, 25 maart 2007

Een belangrijke reden voor veel kandidaten die kiezen voor de Ambition Academy is de praktijkgerichte aanpak. Ambition Academy, net als Business School Lausanne, werkt uitsluitend met professoren die ook in het bedrijfsleven hun sporen hebben verdiend. Mensen die hebben vastgesteld dat theoretische modellen in de praktijk van (grote) ondernemingen waardevol zijn, maar ook beperkt. Die praktijk is steevast weerbarstig. Omstandigheden zijn soms verrassend, vaak veranderend en slechts zelden gunstig of behulpzaam.

De praktijkgerichte aanpak vertaalt zich ook in de wijze van afstuderen. In plaats van een theoretische casus, die zich naar believen laat modelleren, is gekozen voor een Real Life Business Project. De kandidaten hebben de opdracht om – in groepen – een project te doen, dat ze in de “echte wereld” confronteert met beperkingen en verrassingen. Een aantal studiedoelen, zoals het leren en hanteren van een projectmanagementmethodiek, wordt hierbij als het ware ingevlochten. Om de kandidaten uit de “comfort zone” van hun dagelijkse werkomgeving te halen is geopperd om een project te kiezen dat op enigerlei wijze samenhangt met ontwikkelingssamenwerking of maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Gesprekken in Kampala

Ons project richt zich op het verstrekken van financieringen aan ondernemers in Oeganda. Wij doen het project in opdracht van The Good Shepherd Foundation (www.goodshepherd.nl), een Nederlandse stichting die al een groot aantal inkomengenererende projecten heeft gedaan in India en Oeganda. The Good Shepherd is het initiatief van twee ondernemers die met veel bevlogenheid en een zeer praktische aanpak te werk gaan. De aanpak kenmerkt zich door een grote slagvaardigheid en betrokkenheid.  

Casus 

The Good Shepherd heeft een leemte geïdentificeerd in de beschikbare financieringsbronnen voor ondernemers in Oeganda. Banken en ontwikkelingsorganisaties verstrekken (grote) leningen op basis van zekerheden zoals registergoederen of – in sommige gevallen – vast inkomen. Aan het andere uiteinde van het spectrum zetelen de Microfinance organisaties, waarvoor de laatste jaren veel belangstelling is, niet in het minst door de toegewijde inzet van Prinses Maxima. Deze organisaties richten zich op de armste en meest kansarme mensen met kleine kredieten van gemiddeld $75 en een aflossingstermijn van maximaal 6 maanden.

Indrukken onderweg

Het blijkt dat er voldoende plannen zijn voor zowel groei van reeds bestaande ondernemingen alsook nog te starten bedrijven die daarvoor een grotere investering moeten doen van, laten we zeggen, $2000. Er is momenteel geen aanbod van dergelijke financieringen. Onze opdracht is om The Good Shepherd te helpen dit aanbod mogelijk te maken in Oeganda in het Bundibugyo district, waar zij al veel projecten hebben gedaan en waar voldoende locale contacten bestaan om iets van de grond te krijgen.  

Project Break Down Structure

Methode. 

Alvorens aan de slag te gaan met deze opdracht diende er een plan te komen. Ambition Academy heeft ervoor gekozen om Prince2 als methodiek te hanteren, dus zijn we begonnen met het schrijven van een PID, een Project Initiation Document. Een traject dat enerzijds frustrerend was, want het duurde te lang en leek ons te weerhouden van het daadwerkelijk starten met ons aansprekende project, maar dat anderzijds gaandeweg ook zijn waarde bewees: het dwong ons om de doelstelling en “deliverables” van het project nauwkeurig te omschrijven. Met name het opzetten van een “Project Break Down Structure” heeft erg aan het inzicht bijgedragen 

Reis

Praktijkgericht werken betekent ook, dat het zinloos is om oplossingen in Nederland achter een bureau te verzinnen. Omstandigheden, handelwijzen, oplossingen die hier werken zijn daar misschien geheel misplaatst. Kortom: we moesten ernaartoe. Het plan was om het in tweeën te doen: Eenmaal vooraf om informatie te verzamelen en eenmaal nadat er een proef is gedaan met een aantal leningen voor een evaluatie. Het eerste bezoek heeft intussen plaatsgevonden en was een succes: Er is een beter beeld ontstaan van de locale omstandigheden en er is veel input verzameld, die zeker invloed heeft op de keuzes die worden gemaakt voor de eindoplossing.

Twee groepsleden waren van 22 tot 27 januari in Oeganda. Voor een verslag zie ookhttp://www.goodshepherd.nl/html/nieuws.html. In die tijd zijn er gesprekken geweest met een jurist en een fiscalist, met een tweetal banken, met een microfinance organisatie en met functionarissen van de kerken die tot nu toe al hebben samengewerkt met The Good Shepherd. Een greep uit de bevindingen en adviezen die we kregen:

Er is bevestigd dat de leemte die we beogen te vullen daadwerkelijk bestaat en het is duidelijk geworden wat daarvan de oorzaak is;

Er is duidelijk geworden wat de rechtsvorm en de benodigde vergunningen zijn die het best passen bij wat we willen bereiken;

De mogelijkheden voor het vestigen van zekerheden zijn beperkt, maar het organiseren van sociale controle en breed gedragen belang is onmisbaar;

Het concept van een lening versus een gift is niet vanzelfsprekend. Het moet uitgelegd worden en een ondernemer moet worden gecoacht en begeleid, zowel in de aanloop alsook gedurende de looptijd van de lening. Uitlenen behelst zo veel meer service en aandacht dan verwacht.

Bibliotheek, apotheek en supermarkt in Fort Portal

De reis zelf was overweldigend. Oeganda is een prachtig, warm en groen land met veel fruit en vriendelijke, gastvrije mensen. Je krijgt er de indruk dat het heel rijk zou kunnen zijn als de politiek stabieler zou zijn en de infrastructuur beter. Het bezoek was kort en door het volle programma vermoeiend. Toch kan ik me goed voorstellen dat mensen aan het land gaan hechten en er steeds weer terugkeren.  

In de hoofdstad, Kampala, valt de verkeersdrukte op. Onze chauffeur gaat er handig mee om, maar later horen we dat anderen vanuit de provincie niet graag zelf daar rijden. Zodra we wat meer buiten de stad komen blijkt de weg ronduit slecht. De chauffeur rijdt regelmatig half in de berm om de grootste gaten te ontwijken. Dat hij daarbij ook voetgangers en fietsers van de weg afduwt lijkt niemand te deren.

Seminarie, autowerkplaats en meubelboulevard in Fort Portal

Het landschap is groen en rijk aan fruit. We zien veel bananen, mango’s, ananas, sinaasappelen. Later ook thee, koffie, cacao. Het openbare leven speelt zich grotendeels langs de weg af. We komen in Fort Portal, een provinciestad waar alle faciliteiten redelijk aanwezig zijn. Er is elektriciteit – meestal – en er zijn volop scholen, een ziekenhuis een apotheek en allerlei winkels.  

We reizen door naar het Bundibugyo district. Een moeizame weg, waarop we gemiddeld niet harder kunnen rijden dan 25 km/u. Het is warm en stoffig, maar het landschap is van tijd tot tijd adembenemend. Er is daar geen elektriciteit meer. Hier en daar is er een generator om bank of ziekenhuis van stroom te voorzien. Er zijn enkele plaatsen waar internet communicatie mogelijk is. Alleen de GSM werkt eigenlijk overal in Oeganda.

Reizen door de natuur...

...aankomen in een oase van rust.

We worden opgevangen door de locale parochie. We spreken met de betrokkenen van andere Good Shepherd projecten en met de medewerker die straks het verstrekken van leningen moet gaan begeleiden. We horen de verschrikkelijke verhalen van de burgeroorlog die hier nog maar enkele jaren geleden woedde. We wonen de ochtendmis bij en bekijken enkele locaties in de stad. Als blanke in die omgeving voelen we ons een attractie.

De terugreis is vermoeiend. De missie tot dusver is geslaagd.

Vervolg

Steeds meer Nederlandse bedrijven zijn actief met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het programma dat Van Lanschot Bankiers (www.vanlanschot.com) daarvoor heeft, maakt het mogelijk dat er momenteel een manager van die bank voor enkele weken in Oeganda verblijft en de locale medewerker helpt om de faciliteit op te zetten en de eerste kredieten daadwerkelijk te verstrekken. Zodra zij terug is in Nederland zal de projectgroep met haar bevindingen en ervaringen verder gaan met het completeren en verfijnen van wat intussen heet Ambition Lending Ltd.

Wordt vervolgd...

Erik van Peursem, Hugo van Vliet, Markus Mandemaker, Wenzel Bürger


The Good Shepherd Foundation (TGS)

The Good Shepherd Foundation (TGS), has identified a gap in available financing solutions, our project aims to close. In third world countries professional aid organisations offer large loans (Starting at $ 50.000 or sometimes even at $ 2 million) to well secured purposes. On the other side, micro financing aims at credit needs of up to $200. TGS experienced that a number of starting or existing small businesses need solutions for investments around $ 2000.

The purpose of the Real Life Business Project (RLBP) is two-folded: Both the project execution as well as the applied methods are meant to contribute to the participants learning and development. So far we made tremendous progress on both:

We learnt how to properly start a project. The method encouraged us to work on a Project Initiation Document that really confronted us with the necessity of accurately defining the project, its objectives and deliverables. Developing a Project Breakdown Structure really helped us to get a clear view of what the project is about and which activities we were about to perform. The initiation has now been approved by the Project Board (giving TGS the opportunity to make minor changes) and we moved into the next phase. Currently we are practising the project management roles, using the available Prince2 tools.

We have been building relevant relations and have started learning from them. Beside the essential input we are getting from TGS, we also managed to get participation from Icco and from F. Van Lanschot Bankiers. Icco is a large and well-known development aid organisation, which will be joining TGS in funding the loans we aim to issue. They give access to extensive relevant experience and knowledge. F. Van Lanschot Bankiers are in the process of developing and increasing their efforts and resources on CSR (Corporate Social Responsibility) activities. They have now offered to make a resource available for approximately one month to work on this project on location in Uganda. This person can offer knowledge, training and support to local people and work on developing a fit-for-purpose solution.

In order to have the possibility to adapt the solutions this project aims to deliver to the local situation and culture, we have planned two site visits. The first two team members will visit Uganda from January 22nd to 27th. A second visit will be planned in April/May.  

Erik van Peursem (Berk accountants en belastingadviseurs), Hugo van Vliet (Vici consulting), Markus Mandemaker (Vlechter Beheer), Wenzel Bürger (WMB Management Solutions) on behalf of The Good Shepherd Foundation.